
Ở các bài trước, chúng ta đã học về cách chứng minh bằng quy nạp và đã dùng phương pháp này để giải một số bài toán. Chúng ta có thể thấy rằng phương pháp chứng minh bằng quy nạp rất tiện dụng trong việc giải toán. Hôm nay, chúng ta sẽ xem xét hai cách chứng minh bằng quy nạp dẫn đến một kết quả sai là 1 = 2012 = 2013 Các bạn thử chỉ ra xem cách chứng minh này sai ở đâu nhé.
Chứng minh 1 = 2012
Xây dựng dãy số như sau: a_0 = 2012, ~~a_1 = 1, ~~a_{n+1} = 2 a_{n} - a_{n-1}.
Chúng ta sẽ chứng minh bằng quy nạp theo biến số n mệnh đề sau đây,
Với mọi m, n thì a_m = a_{m+1} = \dots = a_{m+n}
Với n=0, chúng ta có a_m = a_{m+0}
Do đó mệnh đề đúng cho trường hợp n=0.
Giả sử mệnh đề đúng với các trường hợp 0 \leq n \leq k. Chúng ta sẽ chứng minh mệnh đề đúng với trường hợp n=k+1. Tức là chúng ta sẽ chứng minh rằng a_m = a_{m+1} = \dots = a_{m+k+1}
Thực vậy theo giả thiết quy nạp thì mệnh đề đúng với trường hợp n=k, cho nên a_{m} = a_{m+1} = \dots = a_{m+k}
ngoài ra, bởi vì đẳng thức trên đúng với mọi m nên chúng ta có thể thay m bằng m+1 và chúng ta có
a_{m+1} = a_{m+2} = \dots = a_{m+1+k}
Từ đó chúng ta suy ra a_{m} = a_{m+1} = \dots = a_{m+k} = a_{m+k+1}
Như vậy chúng ta đã chứng minh mệnh đề đúng cho trường hợp n=k+1.
Theo nguyên lý quy nạp thì mệnh đề đúng với mọi n.
Tóm lại chúng ta đã chứng minh được đẳng thức sau đây a_m = a_{m+1} = \dots = a_{m+n}
Thay m=0 và n=1, chúng ta sẽ có đẳng thức a_0 = a_1
tức là 2012 = 1
Chứng minh 1 = 2013
Dùng dãy số như trên a_0 = 2012, ~~a_1 = 1, ~~a_{n+1} = 2 a_{n} - a_{n-1}.
Chúng ta sẽ chứng minh bằng quy nạp theo biến số n mệnh đề sau đây,
Với mọi n thì a_n = n + 2012
Với n=0, chúng ta có a_0 = 2012 = 0 + 2012
Do đó mệnh đề đúng cho trường hợp n=0.
Giả sử mệnh đề đúng với các trường hợp 0 \leq n \leq k. Chúng ta sẽ chứng minh mệnh đề đúng với trường hợp n=k+1. Tức là chúng ta sẽ chứng minh rằng
a_{k+1} = (k + 1) + 2012 = k + 2013
Thực vậy theo giả thiết quy nạp thì mệnh đề đúng với trường hợp n=k-1, cho nên a_{k-1} = (k - 1) + 2012 = k + 2011
Cũng theo giả thiết quy nạp thì mệnh đề đúng với trường hợp n=k, cho nên a_k = k + 2012
Do đó, a_{k+1} = 2 a_{k} - a_{k-1} = 2(k + 2012) - (k + 2011) = k + 2013
Như vậy chúng ta đã chứng minh mệnh đề đúng cho trường hợp n=k+1.
Theo nguyên lý quy nạp thì mệnh đề đúng với mọi n.
Tóm lại chúng ta đã chứng minh được đẳng thức sau đây a_n = n + 2012
Thay n=1, chúng ta sẽ có đẳng thức a_1 = 1 + 2012 = 2013
nhưng mà theo định nghĩa của dãy số thì a_1 = 1, vậy 2013 = 1
Xin hẹn gặp lại các bạn ở kỳ sau.